Blog

Architectuur voor innovatie

Auteur Joost Lommers Joost Lommers is enterprise designer en Enterprise Architecture consultant bij Trivento. Joost vindt het leuk om diep onbekend terrein in te trekken en is altijd op zoek naar een waarden-volle oplossing – met menselijke maat en klantgericht, nooit alleen technologiegedreven.

Wat ik in de praktijk merk is dat architectuur vaak een zweem van standaardisatie om zich heen heeft. En dan vaak in één adem door ook kostenoptimalisatie. Da's gek, want architectuur heeft hier niet inherent mee te maken. Architectuur gaat over het opzetten van een integraal ontwerp dat borgt dat bepaalde organisatiedoelen worden behaald. Als die doelstellingen kostenoptimalisatie in zich hebben, is dat prima. Maar zijn er andere doelen, zoals marktaandeelvergroting, of succesvol worden in nieuwe markten, dan is er dus een ander soort architectuur nodig. Er is geen one-size-fits-all architectuur.

Er zijn een aantal architectuurmethodes die dit wat explicieter weergeven. Zo kent DYA (Dynamische Architectuur, Sogeti) in haar procesmodel heel duidelijk het verschil tussen "werken onder" en "werken zonder" architectuur. An sich goed om de keuze te hebben. Alleen zit dat "zonder architectuur" mij niet lekker. Hoezo zonder? Op het moment dat je als organisatie uit je routine valt moet je alles maar loslaten? Zo zijn we niet getrouwd.

Ik denk dat het handig is om te herkennen, en ook te erkennen, dat verschillende delen van een organisatie heel andere dingen aan het doen zijn, daarbij heel andere doelen hebben, en dus ook een (deels) ander architectuur nodig hebben. Iedere organisatie heeft natuurlijk haar "productiestraat". Bij een verzekeraar is dat verzekeringen verkopen en claims afhandelen, bij een bank is dit het geld beheren, bij een snackproducent is dat duizenden frikadellen per dag produceren. En in het algemeen zien we dit als routine, en zijn er dus hoge efficiencydoelen. Maar al die organisaties hebben ook te maken met productontwikkeling. En daar zijn efficiencydoelstellingen nogal lastig.

Bij productontwikkeling mag je aan twee heel verschillende richtingen denken. Enerzijds zijn organisaties vaak bezig met het optimaliseren van bestaande producten of diensten. En de achterliggende redenen hierbij zijn vaak kostenoptimalisaties, sneller produceren, met minder grondstoffen en minder inzet van andere middelen. Mechaniseren en automatiseren om mensen (want duur) te vervangen door systemen (hopelijk goedkoper). Anderzijds zullen organisaties willen vernieuwen, de cash cows van volgend jaar ontwikkelen. Daar is heel andere ondersteuning voor nodig. Waar ruimte wordt gegeven aan creativiteit, waar snel prototypes gemaakt en getoetst kunnen worden, waar tijdelijke samenwerkingsverbanden met nu nog onbekende partners mogelijk zijn. Alles gericht op bepalen of een product levensvatbaar is, of het aan zou kunnen slaan in de markt. Inregelen in de staande organisatie is nog even niet aan de orde. Dat moet ook, maar komt later wel.

Zo zie je maar, vernieuwing is geen situatie "zonder architectuur". Het is vooral een situatie met "andere architectuur". Architectuur die er ook moet zijn. Om een organisatiedeel te kunnen inrichten dat ons helpt om onze toekomst te borgen. Dat we volgend jaar als organisatie ook nog relevant zijn voor bestaande en nieuwe klanten.

Dit artikel delen?

Ben je opzoek naar meer?

Bekijk hier een selectie van onze ebooks.

Digital Business met Microservices

Download nu

Van traditionele organisaties naar digitale winnaars

Download nu

Stappenplan voor digitaal succes

Download nu