Blog

Cloud: van SaaS, PaaS, FaaS, Caas tot IaaS. Wat past bij jou?

Auteur Ben

Iedereen maakt gebruik van de cloud. Ook jij. Misschien wel zonder dat je het zelf doorhebt. Populaire diensten als Instagram, Netflix, Drive of online games maken er handig gebruik van. Maar vertaal dit naar de mogelijkheden voor je business. Zoek bijvoorbeeld eens naar de grote spelers in de markt van cloud: Google Cloud Platform (GCP), Amazon Web Services (AWS) en Azure

Deze zoekresultaten zijn niet zo gek, aangezien zij het grootste deel van de markt in handen hebben. In het laatste kwartaal van 2020 was volgens dit bericht, AWS nog steeds de grootste (31%), gevolgd door Azure (20%), en GCP (7%). GCP nam het snelst toe (58%), gevolgd door Azure (50%) en AWS (28%). Maar welke vormen van cloud zijn er? Hoe kun je dit zelf inzetten? Is er een meerwaarde om voor een specifieke vorm te kiezen? Lees verder en je weet welke vorm er precies bij jou past. 

Verschillende vormen van cloud. Pizza biedt uitkomst! 

Vraag aan iemand wat cloud is en de meningen lopen uiteen. Eigenlijk kun je de cloud onderverdelen in verschillende vormen. Onderstaande afbeelding toont de verschillende vormen van cloud en wat erbij komt kijken, gebaseerd op het Pizza as a Service 2.0 model

Pizza as a service 2.0 model

Dit model maakt onderscheid tussen de verschillende vormen van cloud.  Om dit onderwerp laagdrempelig te maken is elke vorm van cloud vergeleken met het eten van een pizza. Eet je bijvoorbeeld thuis en zorg je voor elk onderdeel in het proces of ga je naar een feest en laat jij je volledig ontzorgen? Dat is de afweging die je moet maken. Zo is er verschil tussen Software (SaaS), Function (FaaS), Platform (PaaS), Container (CaaS), Infrastructure (IaaS) as a Service en “on-premise (OP)” oftewel “op-locatie”.

Meer informatie over cloud

SaaS (publieke cloud)

Laten we eerst induiken op Software as a Service, oftewel SaaS. Dit is de cloud vorm die de meeste ontzorging biedt. Je hoeft hierbij niet na te denken over het onderhoud van hardware en het installeren van software, dit zit volledig in de service die je afneemt. de updates en het beheer van deze services door een (andere) organisatie uit handen wordt genomen en je alleen gebruik maakt van de functionaliteit van de software. Denk aan email-service Gmail en chatplatform Slack waar je via het publieke internet inlogt. 

Een ander voorbeeld is een Relational Database Service (RDS), dat een DBaaS (Database as a Service) is en een subset van SaaS. Het kan best zo zijn dat van allerlei cloud vormen onder water gebruik gemaakt wordt. Je hebt dit dan niet direct door maar Virtuele Machines (VM), zie figuur 1, maken gebruik van de functionaliteiten om het product te laten functioneren. Met SaaS ben je alleen geïnteresseerd in het afnemen van het product. De analogie die Pizza 2.0 maakt is het bezoeken van een feest waar voor drankjes en pizza wordt gezorgd en waar mensen zijn waarmee je kan praten.

Verschillen van de cloud vormen

Figuur 1. Simplistische weergave hoe verschillende cloud vormen zich ten opzichte van elkaar verhouden. 

FaaS

Function as a Service, ook wel afgekort tot FaaS, betreft het zelf schrijven van functies. Een functie voert een bepaalde taak uit. Bijvoorbeeld het sturen van een e-mail naar iemand wanneer er een bestand wordt opgeslagen in AWS. De taak stopt direct wanneer deze is voltooid. Met FaaS schrijft men zelf een klein stuk code dat ergens kan worden uitgevoerd zonder te bekommeren om de onderliggende lagen. Denk daarbij aan de containers waar de functies in draaien, de container-orkestratie zoals Kubernetes of OpenShift, de VMs die daaronder zitten en servers met hardware waar een programma opdraait dat VM’s kan laten draaien (zie figuur 1). 

Volgens Pizza 2.0 kan FaaS vergeleken worden met het samen met vrienden bezoeken van een restaurant om daar drankjes te drinken en pizza te eten. Het grootste verschil ten opzichte van SaaS is dat je met FaaS zelf je vrienden moet meenemen, terwijl bij SaaS vrienden al aanwezig zijn op een feest. Voordeel van FaaS is dat jezelf allerlei logica in functies kan zetten (programmeren), terwijl de cloud provider zorgt dat de onderste lagen veilig en up-to-date blijven. Nadeel is dat vanuit een kostenperspectief gezien het alleen interessant is om FaaS te gebruiken als functies “kort” gebruikt worden. Indien een functie 24/7 moet draaien dan zijn andere cloud vormen waarschijnlijk goedkoper.  

PaaS

Mocht je over een applicatie beschikken bestaande uit meerdere functies en methodes zonder dat je de onderliggende laag hoeft te beheren dan kies je voor PaaS. De Web Application Archive (WAR) draait in een Applicatie Server (AS), zonder dat je er omkijken hebt naar hardware en/of ondersteunende software. In geval van PaaS beheert een provider de AS laag, waardoor men zich alleen zorgen hoeft te maken over de applicatie zelf. Het pizzamodel omschrijft deze vorm van cloud als het zelf organiseren van een feestje, uitnodigen van vrienden, de drankjes haalt in een supermarkt en de pizza laat thuisbezorgen door een pizzeria. Meer voordelen van PaaS kan je lezen in deze blog. 

CaaS

Indien software, zoals een WAR file in (Docker) containers draait kan je ervoor kiezen om deze in een container-orkestratie te laten draaien die door een externe partij wordt beheerd. Op deze manier hoef jij alleen te focussen op de de ontwikkeling van de (Docker) images. De CaaS partij zorgt ervoor dat deze worden neergezet, up-to date blijven (auto-healing) en schalen. Het schalen en autoherstel vindt plaats door de container-orkestratie, zoals Kubernetes of OpenShift. 

Pizza 2.0 vergelijkt CaaS met het zelf bereiden van een pizza. Je bakt ‘m zelf en neemt deze vervolgens mee naar een feest. In geval van CaaS bak je (Docker) images die je vervolgens koppelt aan een container-orkestratie, zoals Kubernetes of OpenShift.

IaaS

Infrastructure as a Service, oftewel IaaS heeft binnen Pizza 2.0 als analogie het bereiden van een pizza en deze bakken in een gemeenschappelijke keuken. Je regelt het grootste gedeelte zelf. Om het nog iets duidelijker te maken kun je het ook vergelijken met een grote gemeenschappelijke loods waar jij een kleine box huurt. Dit wordt beheerd door een externe partij. Maar jij hebt toch een kleine plek waar alleen jij toegang toe hebt om je spullen in op te slaan. Klinkt kort door de bocht, maar dit gebeurt in feite ook met een Virtual Machine (VM) in de cloud. In geval van AWS worden VMs, Elastic Cloud Compute (EC2) instanties genoemd en gedraaid op gemeenschappelijke servers in AWS datacentra. AWS (de externe beheerder) zorgt ervoor dat klanten alleen bij hun eigen systemen kunnen (de gehuurde box in het voorbeeld). Allemaal omdat iedere gebruiker een eigen stukje geïsoleerd netwerk krijgt. AWS noemt dat de Virtual Private Cloud (VPC). Iedere klant heeft verder de mogelijkheid om zelf nog meer isolatie toe te passen door nog meer VPC’s in te richten. In geval van een IaaS is de hardware (servers) inderdaad gemeenschappelijk, maar kan klant X niet bij klant Y en is de data beschermd. 

On-premise

On-premise (OP) houdt in dat de gebruiker de beschikking heeft over een datacentrum (DC) of daarin een rack huurt waar “eigen” servers en andere hardware als switches en firewalls geplaatst kunnen worden. 

Een DC is een gebouw dat bestaat uit meerdere compartimenten waar racks staan die uit computers (servers) bestaan. Een rack is een rechthoekige bak waar meerdere servers ingeschoven kunnen worden. Soms staan er wel meer dan twintig servers in die met elkaar verbonden zijn door kabels en switches. Een switch zorgt ervoor dat communicatie tussen de servers kan plaatsvinden en in combinatie met een firewall kan toegang verleend worden, zodat mensen op deze servers kunnen werken (zie figuur 2).

Kies je voor OP, dan kies je ervoor om alles zelf te beheren. Van het aanschaffen van hardware, de servers met elkaar verbinden tot het vervangen van de harde schijven. Het Pizza 2.0 model vergelijkt OP met het bereiden en eten van een zelfgemaakte pizza. 

verbinding tussen kantoor en datacentrum

Figuur 2. Simplistische weergave van een verbinding tussen een kantoor en een datacentrum (privé cloud).

OP betekent niet altijd dat de grote computers (servers) daadwerkelijk op kantoor te vinden zijn. Het kan zo zijn dat er een DataCentrum (DC) is gebouwd of dat er een rack is gehuurd, waar de servers zich in bevinden. Om op deze servers te kunnen werken is een verbinding nodig met een kantoor (zie figuur 2). Het werken op afstand op servers kan als cloud worden gezien. Aangezien je bij OP alles in eigen beheer hebt en alleen eigen medewerkers de servers gebruiken, kan deze vorm als privé cloud worden gezien.

Cloud: kans voor jouw business

Cloud biedt veel mogelijkheden. Aan de hand van het Pizzamodel 2.0 is beschreven wat erbij komt kijken om een bepaalde vorm van cloud te implementeren. Zoek je gehele ontzorging, blijf je liever zelf in de controle of zoek je iets ertussen in. Aan de hand van de benoemde punten weet jij welke vorm het beste bij jouw business past. Meer weten over de wondere wereld van cloud? Houd de blogreeks in de gaten. Volgende keer meer over publieke cloud en wat daarbij komt kijken. 

Dit artikel delen?

Ben je opzoek naar meer?

Bekijk hier een selectie van onze ebooks.

De bouwstenen van een schaalbaar businessmodel

Download nu

Digital Business met Microservices

Download nu

Van traditionele organisaties naar digitale winnaars

Download nu