Blog

Metapattern

Auteur Ruud van Vliet Ruud is infomatiekundig ontwerper en ontwikkelaar bij Trivento.

In mijn vorige blog Babylonische SOA geef ik aan dat SOA vaak mank gaat aan contextuele verschillen in informatie waar we (nog) niet goed mee om (kunnen) gaan.

Pieter Wisse heeft hierover al in 2000 een boek gepubliceerd: Metapattern: Context and Time in Information Models. Ik kocht het alweer een aantal jaren geleden en heb geprobeerd er doorheen te komen. Na verloop van tijd heb ik het weer naast me neer gelegd. Ik ben niet de enige die het zo is vergaan blijkt uit reviews op saloon.javaranch.com '[...] Frankly, I tried hard to understand the metapattern. I read the book cover to cover, then re-read chapters in a different order, all the while investigating his ideas using concrete examples, as best I could. There were glimmers of excitement as I encountered familiar concepts from metaphysics, epistemology, set theory, information modeling and object-oriented modeling. However, all too often I missed the point of his arguments. Reading does not entail understanding. Perhaps I am too much of a software engineer and not enough of a conceptual modeler. I must apologize to the author, but the fairest thing for me to say about the metapattern is that I still don't understand it.' Een feest der herkenning. Maar een andere review bij Amazon is aanmerkelijk positiever: 'I purchased this book about 4 years ago and did not understand it on the first read. After studying functional languages such as O'Caml, SML/NJ, Haskell, and Common Lisp specifically CLOS along with ontological editors such as Protege the lights started coming on. This book is years ahead of its time and will one day be recognized for the master piece that it is. [...] When that day comes this book being resold now for pocket change will likely become a collector's item. I hope Pieter goes ahead and publishes his next title Semiosis & Sign Exchange, Conceptual Grounds of Information Modeling. Pieter is a true visionary.' Die is in elk geval enthousiast. Om eerlijk te zijn zijn er momenten geweest dat ik vermoedde dat het doorgestoken kaart was. Een mens wordt niet graag geconfronteerd met de eigen grenzen.

Pieter heeft de eigenschap volstrekt onbegrijpelijke teksten te schrijven waarbij je aan je water voelt dat het hout snijdt, waarbij je geen zin kunt vinden die na 10 á 15 keer lezen ontegenzeggelijk juist blijkt te zijn maar waarbij je uiteindelijk de hoofdlijn niet kunt volgen, zodat je na verloop van tijd het boek gefrustreerd aan de kant legt met de intentie het nog een keer een 'Metapattern for dummies' te schrijven. Zodat je het zelf ook kan begrijpen.

De contextuele verschillen, die aanleiding waren om mijn vorige blog te schrijven, waren ook aanleiding om het metapattern nog een keer van stal te halen. Niet zozeer het boek, dat had ik opgegeven, maar allerhande andere publicaties over het metapattern. Bij die zoektocht stuitte ik ook op het boekje De klacht van de keten. Overigens ook mede van de hand van Pieter. Mijns inziens een meesterlijk eenvoudige presentatie van de kracht van het metapattern. Ik heb het gevoel het licht te hebben gezien. Ik heb inmiddels een 'cheat sheet' gemaakt om me de notatietechniek die Pieter introduceert eigen te kunnen maken. Ik heb een aantal hoofdstukken herlezen, en waarempel, het kwartje begint te vallen. Ik kan Metapattern for dummies gaan schrijven!

Ik heb een nieuwe hamer en alles wat ik tegenkom lijkt op een spijker. Zodra je je gewaar wordt welke informatiekundige problemen veroorzaakt worden door contextuele verschillen lijkt het of je alle problemen kunt oplossen met het metapattern. Wees gerust, ik zal elke spijker nauwleurig blijven onderzoeken alvorens te gaan timmeren.

Ik kan het niet nalaten vast een tipje van het metapattern op te lichten. Het volgende voorbeeld had mij twee jaar geleden ook al overtuigd van de zin van het metapattern, ik citeer uit De klacht van de keten, bijlage 2: "[...]Over mensen gesproken, dit modelleervoorbeeld begint met het begrip 'vreemdeling'. Dat heeft natuurlijk alles met 'soevereiniteit' en 'nationaliteit' te maken. Wie geldt als een vreemdeling? Dat is iemand die verblijft op het(grond)gebied van een soevereine staat, maar de overeenkomstige nationaliteit niet bezit. Bijvoorbeeld, als je als Nederlander in België verblijft,ben je dáár dus een vreemdeling." Het is evident dat een vreemdeling geen eigenschap is van de individu op zich. Het is een eigenschap van de individu in de context in welk land hij zich bevindt. Een dynamische eigenschap, die we doorgaans niet dynamisch zullen modelleren omdat dat te lastig is. Terwijl die niet gemodelleerde dynamiek er toe bijdraagt dat onze SOA mank gaat.

 

Dit artikel delen?

Ben je opzoek naar meer?

Bekijk hier een selectie van onze ebooks.

Digital Business met Microservices

Download nu

Van traditionele organisaties naar digitale winnaars

Download nu

Stappenplan voor digitaal succes

Download nu